Risk her zaman tehlike midir?

Risk sözcüğünü duyduğumuzda çoğu zaman kötü bir olay düşünürüz. Oysa yönetimde risk üzerine düşünmek, belirsizliğin hedeflerimizi nasıl etkileyebileceğini değerlendirmeyi de içerir.

Tehlike, Risk ve Belirsizlik

Tehlike, zarar verme potansiyeli olan bir kaynak veya durum olabilir. Risk değerlendirmesi ise belirli koşullarda ne olabileceğine ve sonuçlarının ne kadar önemli olduğuna bakar. Kavramların kullanımı alana göre değişebilir; iş güvenliği ile genel yönetim bağlamını aynı kabul etmemek gerekir.

ISO’nun risk yönetimi yaklaşımı, belirsizliğin amaçlar üzerindeki etkisini ele alır. Bu etki olumlu veya olumsuz olabilir. ISO — Risk Yönetimi

Önce Hedefi Belirlemek

Bir etkinliğin zamanında başlamasını hedeflediğimizi düşünelim. Ulaşım gecikmesi, ekipman arızası veya görev dağılımındaki belirsizlik bu hedefi etkileyebilir. Hedef açık olmadığında, risk listesi de birbiriyle ilgisi belirsiz endişelerden oluşabilir.

“Ne ters gidebilir?” sorusuna ek olarak “Neyi başarmak istiyoruz?” diye sormalıyız. Böylece değerlendirme, genel kaygıdan uygulanabilir bir hazırlığa dönüşebilir.

Olasılık ve Sonuç

Sık yaşanan küçük bir aksaklıkla nadir fakat ağır sonuç doğurabilecek bir olayı aynı biçimde değerlendiremeyiz. Olayın gerçekleşme ihtimali ve gerçekleşirse etkisi birlikte düşünülmelidir.

Basit puanlama tabloları öncelik belirlemeye yardımcı olabilir. Ancak verilen puanlar kesin ölçüm değildir. “Düşük olasılık” kararının hangi bilgiye dayandığını ve ciddi bir sonucun küçük bir toplam puanın arkasında kalıp kalmadığını sorgulamalıyız.

Önlem almak yeterli mi?

Etkinlikte yedek ekipman bulundurmak bir önlem olabilir. Fakat ekipman denenmemişse veya onu kullanacak kişi belli değilse, listede yazıyor olması güvence sağlamaz. Önlemin gerçekten çalışıp çalışmadığını kontrol etmek gerekir.

Bazı koşulları değiştirebiliriz, bazılarına alternatif hazırlayabiliriz. Önlem sonrasında kalan belirsizliği de değerlendirmeliyiz. Karar, sorumluluk ve yeniden gözden geçirme zamanı açık olmalıdır.

Yeni Bir Kararın İki Yüzü

Yeni bir rezervasyon uygulaması daha hızlı bilgi erişimi sağlayabilir. Aynı zamanda geçiş döneminde veri kaybı veya kullanım güçlüğü yaratabilir. Fırsatı görmek, bu güçlükleri yok saymayı gerektirmez.

Risk düşüncesi her yeniliğe engel çıkarmak değildir. Kararın koşullarını daha iyi anlamaktır. Kendimize sorabiliriz: Hedefimiz ne? Hangi belirsizlikler onu etkiliyor? Ne hazırladık? Koşullar değişirse kararımızı ne zaman yeniden değerlendireceğiz?